brief van oom Flip d.d. 26 april 1942

uit de gevangenis gesmokkeld in het wasgoed van oom Flip

Lieve allen,

Mijn brief van 16 april hebben jullie hoop ik al ontvangen. Enfin, anders komt die spoedig. Wat ik jullie wil zeggen is dit: als jullie bonboekjes gaat halen, dus ook op mijn stamkaart, doe dat dan in twee keer. Dat wil zeggen, dat je met mijn stamkaart apart gaat. Pa, Jo en ik hebben volgnummers. Deze nummers worden op het kantoor op een lijst ingedeeld. Onze nummers (Pa, Jo en ik) moeten niet bij elkaar voorkomen. Want als ze die lijsten zouden controleren (wat nooit gebeurd), dan zouden ze aan de nummers kunnen zien, dat ook op mijn kaart bonnen worden gehaald en dat is uiterst strafbaar. Ik heb enkele weken geleden een celgenoot gehad en dat was een distributie-ambtenaar uit amsterdam. Hij vertelde mij het één en ander. Dus het beste is bijvoorbeeld op mijn kaart gelijk bonnen te halen met die van mama, grootmoe of tante Jen. Mocht het gebeuren dat ze komen vragen naar mijn kaart, denk er dan om dat je zegt dat ik die wel zal hebben. De rest doe ik dan wel. Spreek er dus met niemand over. Laat jullie dus nooit verlinken en haal bijvoorbeeld op mijn bonnen biscuits of brood. Je weet nooit of ze niet natellen voor hoeveel personen je kunt halen.

Papa zijn brief van 13 april heb ik donderdagmorgen 23 april, om 7 uur gekregen. Ik lag nog in bed, de bel was nog niet gegaan toen mijn naam werd geroepen. Ik dacht dat ik op transport zou gaan, doch het bleek papa's brief te zijn. Naar hetgeen papa schrijft ben ik er nog meer van overtuigd, dat ik hier gauw wegga. Het komt mij voor alsof ik op het Binnenhof al afgeschreven was. In ieder geval al op de nominatie stond voor een concentratiekamp of een strafgevangenis. Mijn vooronderzoek is nog eens afgelopen. Het kaartje op mijn celdeur is nog wit. Als mijn vooronderzoek afgeloopen was (dus dat ze mij voor een Kriegsgericht of zoo konden laten komen om veroordeeld te worden) dan zou het kaartje nu rood zijn. Dit is een goed teeken. Zoolang mijn vooronderzoek nog niet is afgeloopen, transporteren ze mij niet gauw naar Duitschland. Zoolang dat niet gebeurd, is alles prachtig.

Op 7 en 8 september ben ik in Rotterdam twee volle dagen verhoord. Op 10 september ben ik met drie rechercheurs en een Duitsche officier naar Zeist geweest. Ik had zo'n voorgevoel dat ik mamaatje zou zien. En ja, lieve moesje kwam uit het dorp terug. Ik zag u vlak bij het instituut van Folmer en van Nes, dus vlak bij ons huis. Zeist was op verschillende plaatsen met wachtposten afgezet, omdat ze wisten dat wij zouden komen. Dus hebben ze zich heel wat drukte voor mij gegeven. Ik had een prachtig autoritje in ieder geval. Ze moesten eens weten, waar ik die bergplaats in 't bosch had. Wel, dat kan ik gerust zeggen, daar ik precies wist wat er in zat. Op 10 december ben ik op 't Binnenhof verhoord, door twee Duitsche officieren en op 14 december hebben ze foto's van mij gemaakt en sindsdien heb ik niets meer gehoord. Ik vind het goed zoo. Laat ze mij maar laten zitten. Ik kom toch niet eerder vrij of de oorlog in Europa moet afgeloopen zijn. Althans de mof moet hier weg zijn. In Amsterdam heb ik drie dagen een Gestapo-agent bij mij gehad. Zogenaamd een "Oranjeman" die ook zat voor actie voeren tegen de mof. Doch ik kwam juist van verhoor terug naar mijn cel. Wij zaten toen met z'n drieën. Ik kreeg als het ware een ingeving, of "iemand" mij waarschuwde!!!!! Het was een waarschuwing. Toevallig zag ik den naam op een kaartje toen ik voor mijn cel stond en door één letter en woordspeling schoot mij iets te binnen. Wat ben ik dankbaar geweest!!!!! De schooier heeft niets uit mij kunnen krijgen. Ik heb datgene verteld wat ik kwijt wilde! Ik wed dat hij mij voor een half gare heeft aangezien en dat moest ik juist hebben. Enfin, ik vertel het jullie later wel uitvoerig. Wat ze met mij voor hebben? Ik weet het niet, omdat mijn vooronderzoek nog niet is afgeloopen. Ik denk dat ze mijn zaak laten rusten, omdat ze er nog geen hoogte genoeg van hebben en dat ze wachten tot ze meer bewijzen tegen mij kunnen aanvoeren en personen hebben gearessteerd die voor mij werkten.

Allen hartelijk gekust en omhelsd.

Jullie liefhebbende Philip. Daaaaaaaaaaag

Als jullie deze briefjes gevonden hebt, zet jullie dan in jullie volgende brief een X achter Zeist en dan weet ik het. Zie ook andere schouder.

©Elisa